Archeologisch onderzoek aan de Bisschopsgraaf

In opdracht van het Waterschap Rivierenland heeft Archol een bureauonderzoek, en een verkennend en karterend booronderzoek uitgevoerd ten behoeve van de herinrichting van enkele percelen in Tricht, gemeente Geldermalsen. Doel van het bureauonderzoek onderzoek was een specifiek verwachtingsmodel op te stellen over bekende en verwachte archeologische waarden en op basis hiervan een advies te geven over de noodzaak van vervolgonderzoek. Met behulp van de gemeentelijke verwachtingskaart aangevuld met o.a. Archis, historisch kaartmateriaal, de bodemkaart, de geomorfologische kaart en de paleogeografische kaart van de Rijn-Maas delta is de archeologische verwachting in kaart gebracht.Om de verwachting aan te scherpen en te controleren is vervolgens een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Doel van het booronderzoek was de aan- en afwezigheid van diverse stroomgordels en crevasses, die op basis van verschillende kaarten verwacht werden, te bevestigen. Hiervoor is geboord in een grid van gelijkzijdige driehoeken met zijden van 50 meter. Met een Edelmanboor met een diameter van 7 cm en een gutsboor met een diameter van 3 cm is de ondergrond van het gebied in kaart gebracht tot op een diepte van maximaal 3,5 meter. In totaal zijn 36 verkennende boringen gezet.Omdat tijdens het verkennend booronderzoek een vindplaats werd aangetroffen is tevens een beperkt karterend booronderzoek uitgevoerd. Doel van het karterend booronderzoek was de vindplaats te bevestigen en de noordelijke grens van de vindplaats aan te scherpen. Hiervoor zijn 7 boringen gezet met een Edelmanboor met en diameter van 7 cm. De boringen zijn tussen de boringen van het verkennend booronderzoek gezet zodat twee raaien ontstonden met nog maar 25 meter tussen de boringen.Het eindresultaat van het onderzoek was de ontdekkingen van één vindplaats, een hoge-verwachtingszone met een stroomgordel in de ondergrond en de locatie van een moleneiland. In het zuiden van het plangebied werd een vindplaats aangetroffen die vermoedelijk dateert in de late bronstijd tot vroege ijzertijd. De omvang van de vindplaats is vastgesteld aan de hand van archeologische vondsten in de boringen (aardewerk, bot, verbrande leem en houtskool) in een vegetatiehorizont. Deze vegetatiehorizont lag ter plaatse van de vindplaats hoger dan in de omgeving, doordat zich in de onder grond een zandpakket bevond afkomstig van een crevasse. In de noordoost hoek van het plangebied werd een tweede, soortgelijk zandpakket gevonden. Hierboven was de vegetatiehorizont echter grotendeels afwezig en werden ook geen vondsten gedaan waar kunnen nog wel grondsporen worden verwacht.Uit het historisch onderzoek kwam naar voren dat in het noordwesten van het gebied een moleneiland aanwezig is geweest. Op dit eiland heeft een poldermolen gestaan die begin 19e eeuw is gebouwd en in 1926 alweer is afgebroken. Tijdens het booronderzoek is hier echter niets meer van teruggevonden. Er zijn aanwijzingen dat de molen zich net buiten het plangebied heeft bevonden. De overige delen van het plangebied worden gekenmerkt door komafzettingen die doorsneden zijn door kleinschalige crevasse-afzettingen. Deze delen hebben een lage archeologische verwachting.

受荷兰流域水务局（Waterschap Rivierenland）委托，Archol机构为海尔德马尔森（Geldermalsen）市特里赫特（Tricht）区域部分地块的重新整治项目，开展了案头调研、勘探测绘钻探工作。本次案头调研的核心目标为：针对已知及预期的考古遗存构建专属预期模型，并据此就后续考古工作的必要性出具专业建议。研究团队结合市政考古预期图，并辅以Archis考古数据库、历史地图资料、土壤图、地貌图及莱茵-马斯三角洲古地理图等资料，完成了区域考古预期的制图工作。为细化并验证上述考古预期，后续开展了勘探钻探工作。本次钻探的目标为：验证基于各类地图所预期的多套古河道带与决口沉积体的存在与否。本次钻探采用边长为50米的等边三角形网格布孔方案，使用直径7厘米的埃德曼钻探器（Edelmanboor）与直径3厘米的微型取芯钻（gutsboor），对区域地下层位进行了最大深度3.5米的勘探测绘，共计布设36个勘探钻孔。由于在勘探钻探过程中发现一处考古遗存点，研究团队同步开展了有限范围的测绘钻探工作。本次测绘钻探的目标为：确认该遗存点的存在，并细化其北部边界。为此，研究团队采用埃德曼钻探器布设了7个钻孔，钻孔直径为7厘米，且将本次钻孔布设在原勘探钻探孔之间，形成两组剖面，孔间距仅为25米。本次考古工作的最终成果包括：发现一处考古遗存点、一处埋藏有古河道带的高预期考古价值区，以及一处风车岛遗址的位置。在规划区域南部发现一处遗存点，其年代推测为晚青铜时代至早铁器时代。通过钻孔中获取的考古遗存（手制陶器、动物骨骼、烧土块与木炭），研究团队确定了该遗存点的分布范围。该遗存点所在的植被埋藏层较周边区域更高，这是由于地下存在一套源自决口事件的砂质沉积体。在规划区域东北部，研究团队发现了另一套类似的砂质沉积体，但该沉积体上方的植被埋藏层基本缺失，未发现任何考古遗存，不过仍有可能存在埋藏遗迹。历史调研结果显示，区域西北部曾存在一座风车岛，该岛上曾建有一座圩田风车，始建于19世纪初，1926年即被拆除。但本次钻探未发现任何该风车岛的遗存痕迹，有迹象表明该风车实际位于规划区域之外。规划区域其余区域以洪泛平原沉积为主，被小型决口沉积体切割，该区域的考古预期价值较低。